डिजिटल मीडिया के बारे में

डिजिटल मीडिया के बारे में

डिजिटल मीडिया प्रभाग सूचना प्रौद्योगिकी (मध्यवर्ती दिशा-निर्देश और डिजिटल मीडिया आचार संहिता) नियम, 2021 के भाग-III को प्रशासित करता है, जो डिजिटल मीडिया पर समाचार और समसामयिक विषयों के प्रकाशकों और ऑनलाइन क्यूरेटेड सामग्री (ओटीटी प्लेटफॉर्म) के प्रकाशकों की सामग्री से संबंधित है। नियमों में अन्य बातों के साथ-साथ डिजिटल मीडिया पर समाचार और समसामयिक विषयों के प्रकाशकों और ऑनलाइन क्यूरेटेड सामग्री (ओटीटी प्लेटफॉर्म) के प्रकाशकों द्वारा पालन की जाने वाली आचार संहिता के साथ-साथ ऐसे प्रकाशकों द्वारा आचार संहिता के उल्लंघन के लिए तीन स्तरीय शिकायत निवारण तंत्र का प्रावधान है।

यह प्रभाग डिजिटल मीडिया के माध्यम से समाचार और समसामयिक विषयों को अपलोड करने और स्ट्रीमिंग करने वाली संस्थाओं के संबंध में एफडीआई मामलों को भी देखता है।

क्र. सं. शीर्षक पोस्ट की तारीख प्रकार/आकार डाउनलोड/विवरण
1 पृष्ठभूमि नोट आईटी (मध्यवर्ती दिशानिर्देश और डिजिटल मीडिया आचार संहिता) नियम 2021 10-06-2021 पृष्ठभूमि नोट आईटी (मध्यवर्ती दिशानिर्देश और डिजिटल मीडिया आचार संहिता) नियम 2021 13.12 मेगा बाइट देखे
2 संपर्क करें 10-06-2021 संपर्क करें 185.25 किलोबाइट देखे

समाचार और समसामयिक मामलों के प्रकाशक

क्र. सं. शीर्षक तारीख टाइप/साइज डाउनलोड/विवरण
1 आईटी नियम, 2021 से संबंधित अभ्यावेदनों के संबंध में स्पष्टीकरण 10-06-2021 आईटी नियम, 2021 से संबंधित अभ्यावेदनों के संबंध में स्पष्टीकरण 2.82 मेगा बाइट देखे

ओटीटी प्लेटफार्म

क्रमांकओटीटी प्लेटफ़ॉर्मसंस्था (एंटिटी)
1अमेज़न एमएक्स प्लेयरअमेज़न सेलर सर्विसेज प्राइवेट लिमिटेड
2एबीसी टॉकीज़एबीसी टॉकीज़ प्राइवेट लिमिटेड
3एकॉर्न टीवीआरएलजे एंटरटेनमेंट इंक.
4आहाआर्हा मीडिया एंड ब्रॉडकास्टिंग प्राइवेट लिमिटेड
5एयरटेल एक्सस्ट्रीमएयरटेल डिजिटल लिमिटेड (पूर्व में विन्क लिमिटेड)
6अमेज़न प्राइम वीडियोअमेज़न सेलर सर्विसेज प्राइवेट लिमिटेड
7एएमसी प्लसएएमसी प्लस होल्डिंग्स एलएलसी
8एनीमे टाइम्सद एनीमे टाइम्स कंपनी
9एपी इंटरनेशनल साउथ सिनेमाएपी इंटरनेशनल साउथ सिनेमा
10अरेयू डिजिटल कंटेंट प्राइवेट लिमिटेड
11आर्टिस्ट अलाउड - टैलेंट फर्स्टहंगामा डिजिटल मीडिया एंटरटेनमेंट प्राइवेट लिमिटेड
12बहुजन सिनेमाफिल्म इंडस्ट्री क्रिएशन
13बीबीसी प्लेयर एवं बीबीसी किड्सबीबीसी स्टूडियोज़ डिस्ट्रीब्यूशन यूके लिमिटेड
14बुकमायशो स्ट्रीमबिग ट्री एंटरटेनमेंट प्राइवेट लिमिटेड
15सी होम सिनेमापंचमी मेडिएंट प्राइवेट लिमिटेड
16चौपालबोस्ना डिजिटल एंटरटेनमेंट प्राइवेट लिमिटेड
17चिल ट्यूब, मक्सियो, बिंज स्प्री, नाइन, रील्ज़ी एवं वॉच आउट!फ्यूचर स्टूडियो प्राइवेट लिमिटेड
18क्यूरियोसिटीस्ट्रीमक्यूरियोसिटी इंक.
19दंगल प्लेएंटर 10 टेलीविजन प्राइवेट लिमिटेड
20डैशरील्सडैशवर्स इंडिया प्राइवेट लिमिटेड
21डिजी मूवीप्लेक्सडिजी मूवीप्लेक्स प्राइवेट लिमिटेड
22डिजी मूवीप्लेक्सडिजी मूवीप्लेक्स प्राइवेट लिमिटेड
23डिस्कवरी प्लसडिस्कवरी कम्युनिकेशंस इंडिया
24डॉक्यूबेडॉक्यूबे मीडिया प्राइवेट लिमिटेड
25ईयरशॉटईयरशॉट मीडिया प्राइवेट लिमिटेड
26एप.लॉगज़ीरो ऑवर एंटरटेनमेंट
27एपिक ऑनइन10 मीडिया प्राइवेट लिमिटेड
28इरोस नाउइरोस डिजिटल एफज़ेड एलएलसी
29ईटीवी विनईनाडु टेलीविजन प्राइवेट लिमिटेड
30फैनकोडस्पोर्टा टेक्नोलॉजीज़ प्राइवेट लिमिटेड
31फायरवर्कलूपनाउ टेक्नोलॉजीज़ प्राइवेट लिमिटेड
32हायूयूनिवर्सल पिक्चर्स सब्सक्रिप्शन टेलीविजन लिमिटेड
33एचबीटीवीहरीश फतेहचंदानी
34हीरोज़ ओटीटीकैट्रैक एंटरटेनमेंट प्राइवेट लिमिटेड
35हेलो टीवीहेलो टीवी नॉर्थ ईस्ट
36होइचोईहोइचोई टेक्नोलॉजीज़ प्राइवेट लिमिटेड
37हंगामा किड्सहंगामा डिजिटल मीडिया एंटरटेनमेंट प्राइवेट लिमिटेड
38हंगामा म्यूज़िकहंगामा डिजिटल मीडिया एंटरटेनमेंट प्राइवेट लिमिटेड
39हंगामा प्लेहंगामा डिजिटल मीडिया एंटरटेनमेंट प्राइवेट लिमिटेड
40एप्पल टीवी+, एप्पल टीवी ऐप आदिएप्पल डिस्ट्रीब्यूशन इंटरनेशनल लिमिटेड
41आईवीएम पॉडकास्ट्सनसादिया टेक्नोलॉजीज़ प्राइवेट लिमिटेड
42आईवंडरआईवंडर प्राइवेट लिमिटेड
43जियो हॉटस्टारजियोस्टार इंडिया प्राइवेट लिमिटेड
44जियोसावनसावन मीडिया प्राइवेट लिमिटेड
45जियोटीवीजियो प्लेटफॉर्म्स लिमिटेड
46जियोटीवी+जियो प्लेटफॉर्म्स लिमिटेड
47जॉय टीवीजॉय इन्फोटेनमेंट मीडिया प्राइवेट लिमिटेड
48कांचा लंकाग्लास ड्रीम्ज एंटरटेनमेंट प्राइवेट लिमिटेड
49केसी ग्लोबल मीडियाकेसी ग्लोबल मीडिया एशिया एलएलसी
50क्लिक्कएंजेल टेलीविजन प्राइवेट लिमिटेड
51लायंसगेट प्लेलायंस गेट प्ले एलएलपी
52लोकल वोकललोकल वोकल
53मनोरमा मैक्सएमएम टीवी लिमिटेड
54मास्क सिनेमा आदिवेलट्रिटर प्रोजेक्ट्स एंड कंसल्टेंट्स प्राइवेट लिमिटेड
55मास्टरग्रीनहॉर्न वेलनेस प्राइवेट लिमिटेड
56मीडिया9मीडिया9 टेलीविजन प्राइवेट लिमिटेड
57मिनीपिक्समिनिपिक्स एंटरटेनमेंट प्राइवेट लिमिटेड
58मूवीस्फीयर+लायंस गेट इंडिया इंक.
59मूवीट्यूबकैनोपी एंटरटेनमेंट प्राइवेट लिमिटेड
60म्यूबीम्यूबी इंक.
61माई मैंगोमाई मैंगो मोबाइल ऐप्स प्राइवेट लिमिटेड
62म्ज़ालोXfinite Ventures FZ LLC
63नम्माफ्लिक्सनम्माफ्लिक्स प्राइवेट लिमिटेड
64नीस्ट्रीमनीस्ट्रीम क्रिएशंस प्राइवेट लिमिटेड
65नेटफ्लिक्सनेटफ्लिक्स एंटरटेनमेंट सर्विसेज इंडिया LLP
66ओटीटी5656 इंच मीडिया नेटवर्क प्राइवेट लिमिटेड
67प्लैनेट मराठीप्लैनेट मराठी सेलर सर्विसेज प्राइवेट लिमिटेड
68प्राग प्लेएएम टेलीविजन प्राइवेट लिमिटेड
69प्रतिलिपि एफएमनसादिया टेक्नोलॉजीज़ प्राइवेट लिमिटेड
70पीटीसी प्लेजी-नेक्स्ट मीडिया प्राइवेट लिमिटेड
71रेडियो सिटीम्यूज़िक ब्रॉडकास्ट लिमिटेड
72रंग टीवीबीपीए नेटवर्क प्राइवेट लिमिटेड
73रीलड्रामारीलड्रामा प्रोडक्शन प्राइवेट लिमिटेड
74रीलसागारीलसागा इनोवेशंस प्राइवेट लिमिटेड
75रॉक टीवीजेनेसिस मीडिया नेटवर्क प्राइवेट लिमिटेड
76शेमारूशेमारू एंटरटेनमेंट लिमिटेड
77शेमारू भक्तिशेमारू एंटरटेनमेंट लिमिटेड
78शेमारू इबादतशेमारू एंटरटेनमेंट लिमिटेड
79सोनी लिवसोनी पिक्चर्स नेटवर्क्स इंडिया प्राइवेट लिमिटेड
80स्टिंगरे ऑल गुड वाइब्सस्टिंगरे डिजिटल इंटरनेशनल लिमिटेड
81स्टोरीमैक्सग्रीनहॉर्न वेलनेस प्राइवेट लिमिटेड
82स्टोरीटीवीग्रीनहॉर्न वेलनेस प्राइवेट लिमिटेड
83सन एनएक्सटीसन टीवी नेटवर्क लिमिटेड
84टैंगी टीवीक्विककट्स वीडियो प्राइवेट लिमिटेड
85तरंग प्लसओडिशा टेलीविजन लिमिटेड
86तेलुगूवनऑब्जेक्टवन इंफॉर्मेशन सिस्टम्स लिमिटेड
87ट्यूबनाइटकैनोपी एंटरटेनमेंट प्राइवेट लिमिटेड
88टीवी चैनल म्यूज़ियम टीवीमेडिआर्ट
89टीवी चैनल मायज़ेन टीवीकोफाइट्स
90अल्ट्रा प्ले एवं संबंधित प्लेटफ़ॉर्मअल्ट्रा मीडिया एंड एंटरटेनमेंट प्राइवेट लिमिटेड
91वीटोवीटो स्ट्रीमिंग मीडिया प्राइवेट लिमिटेड
92वी मूवीज़ एंड टीवीवोडाफोन आइडिया लिमिटेड
93व्रॉट्टवी आर फिल्म्स एंड स्टूडियोज़ लिमिटेड
94वॉचोडिश इन्फ्रा सर्विसेज प्राइवेट लिमिटेड
95विनज़ो टीवीज़ो गेम्स प्राइवेट लिमिटेड
96युप्पटीवीयुप्पटीवी इंडिया प्राइवेट लिमिटेड
97युप्पटीवी स्कोपयुप्पटीवी डिजिटल इंडिया प्राइवेट लिमिटेड
98ज़ी5ज़ी एंटरटेनमेंट एंटरप्राइजेज लिमिटेड
99ज़ेंगा टीवी, फ्री टीवी प्लसऑसमे प्रोडक्शन प्राइवेट लिमिटेड

स्व-नियामक निकाय

क्र. सं. शीर्षक डाउनलोड तारीख
1 डिजिटल प्रकाशक सामग्री शिकायत परिषद (आईएएमएआई)- ओटीटी प्लेटफॉर्मों के लिए एसआरबी
  1. देखें डिजिटल प्रकाशक सामग्री शिकायत परिषद (आईएएमएआई)- ओटीटी प्लेटफॉर्मों के लिए एसआरबी
18-08-2021
2 प्रिंट और डिजिटल मीडिया एसोसिएशन (पीएडीएमए)- समाचार प्रकाशकों के लिए एसआरबी
  1. देखें प्रिंट और डिजिटल मीडिया एसोसिएशन (पीएडीएमए)- समाचार प्रकाशकों के लिए एसआरबी
  2. देखें प्रिंट और डिजिटल मीडिया एसोसिएशन (पीएडीएमए)- समाचार प्रकाशकों के लिए एसआरबी
02-12-2022
3 मीडिया9 डिजिटल मीडिया फेडरेशन (एमडीएमएफ)- समाचार प्रकाशकों के लिए एसआरबी
  1. देखें मीडिया9 डिजिटल मीडिया फेडरेशन (एमडीएमएफ)- समाचार प्रकाशकों के लिए एसआरबी
  2. देखें मीडिया9 डिजिटल मीडिया फेडरेशन (एमडीएमएफ)- समाचार प्रकाशकों के लिए एसआरबी
03-01-2022
4 भारतीय डिजिटल प्रकाशक सामग्री शिकायत परिषद (ऑनलाइन मीडिया परिसंघ)- समाचार प्रकाशकों के लिए एसआरबी
  1. देखें भारतीय डिजिटल प्रकाशक सामग्री शिकायत परिषद (ऑनलाइन मीडिया परिसंघ)- समाचार प्रकाशकों के लिए एसआरबी
  2. देखें भारतीय डिजिटल प्रकाशक सामग्री शिकायत परिषद (ऑनलाइन मीडिया परिसंघ)- समाचार प्रकाशकों के लिए एसआरबी
07-10-2021
5 डिजिटल मीडिया सामग्री विनियामक परिषद (डीएमसीआरसी) - ओटीटी प्लेटफॉर्मों के लिए एसआरबी
  1. देखें डिजिटल मीडिया सामग्री विनियामक परिषद (डीएमसीआरसी) - ओटीटी प्लेटफॉर्मों के लिए एसआरबी
  2. देखें डिजिटल मीडिया सामग्री विनियामक परिषद (डीएमसीआरसी) - ओटीटी प्लेटफॉर्मों के लिए एसआरबी
25-05-2023
6 पत्रकार एवं मीडिया संघ शिकायत परिषद (जेएमएजीसी) - (समाचार प्रकाशकों के लिए एसआरबी)
  1. देखें पत्रकार एवं मीडिया संघ शिकायत परिषद (जेएमएजीसी) - (समाचार प्रकाशकों के लिए एसआरबी)
  2. देखें पत्रकार एवं मीडिया संघ शिकायत परिषद (जेएमएजीसी) - (समाचार प्रकाशकों के लिए एसआरबी)
17-01-2023
7 डिजिटल मीडिया प्रकाशक एवं समाचार पोर्टल शिकायत परिषद (समाचार प्रकाशकों के लिए एस.आर.बी.)
  1. देखें डिजिटल मीडिया प्रकाशक एवं समाचार पोर्टल शिकायत परिषद (समाचार प्रकाशकों के लिए एस.आर.बी.)
  2. देखें डिजिटल मीडिया प्रकाशक एवं समाचार पोर्टल शिकायत परिषद (समाचार प्रकाशकों के लिए एस.आर.बी.)
20-04-2022
8 वर्किंग जर्नलिस्ट मीडिया काउंसिल (समाचार प्रकाशकों के लिए एस.आर.बी.)
  1. देखें वर्किंग जर्नलिस्ट मीडिया काउंसिल (समाचार प्रकाशकों के लिए एस.आर.बी.)
  2. देखें वर्किंग जर्नलिस्ट मीडिया काउंसिल (समाचार प्रकाशकों के लिए एस.आर.बी.)
21-04-2022
9 डिजीपब न्यूज इंडिया फाउंडेशन (समाचार प्रकाशकों के लिए एसआरबी)
  1. देखें डिजीपब न्यूज इंडिया फाउंडेशन (समाचार प्रकाशकों के लिए एसआरबी)
  2. देखें डिजीपब न्यूज इंडिया फाउंडेशन (समाचार प्रकाशकों के लिए एसआरबी)
21-04-2022
10 डब्ल्यूजेएआई- वेब पत्रकार मानक प्राधिकरण (समाचार प्रकाशकों के लिए एसआरबी)
  1. देखें डब्ल्यूजेएआई- वेब पत्रकार मानक प्राधिकरण (समाचार प्रकाशकों के लिए एसआरबी)
  2. देखें डब्ल्यूजेएआई- वेब पत्रकार मानक प्राधिकरण (समाचार प्रकाशकों के लिए एसआरबी)
03-09-2021
11 एनबीएफ- व्यावसायिक समाचार प्रसारण मानक प्राधिकरण (समाचार प्रकाशकों के लिए एसआरबी)
  1. देखें एनबीएफ- व्यावसायिक समाचार प्रसारण मानक प्राधिकरण (समाचार प्रकाशकों के लिए एसआरबी)
  2. देखें एनबीएफ- व्यावसायिक समाचार प्रसारण मानक प्राधिकरण (समाचार प्रकाशकों के लिए एसआरबी)
18-08-2021

सूचना

क्र. सं. शीर्षक तारीख प्रकार/आकार डाउनलोड/विवरण
141 'बदलता भारत मेरा अनुभव' रचनात्मक प्रतियोगिताओं के विजेताओं की घोषणा की गई 03-01-2026 लिंक
142 आईआईएमसी की 60 साल की शैक्षणिक विरासत में नया अध्याय, पहली बार पीएच.डी. पाठ्यक्रम की शुरुआत 02-01-2026 लिंक
143 केंद्रीय सूचना एवं प्रसारण राज्य मंत्री डॉ. एल मुरुगन ने भारत सरकार के कैलेंडर 2026 का अनावरण किया 31-12-2025 लिंक
144 वर्षांत समीक्षा 2025 - सूचना एवं प्रसारण मंत्रालय 31-12-2025 लिंक
145 उपराष्ट्रपति ने महामना मदन मोहन मालवीय की जयंती पर उनकी रचना संग्रह' की अंतिम श्रृंखला ‘महामना वांग्मय’ का विमोचन किया 25-12-2025 लिंक
146 दूरदर्शन और आकाशवाणी नेटवर्क के माध्यम से प्रादेशिक भाषाओं में सार्वजनिक सेवा प्रसारण को सुदृढ़ बनाया गया 19-12-2025 लिंक
147 भारत का एनिमेशन, गेमिंग और XR इकोसिस्टम वेव्स के माध्यम से मज़बूत हुआ; यह प्लेटफ़ॉर्म देश को क्रिएटिविटी के ग्लोबल हब के तौर पर स्थापित करता है 19-12-2025 लिंक
148 फैक्ट चेक इकाई ने जनता से सरकार से संबंधित संदिग्ध फर्जी खबरें 8799711259 पर साझा करने का आह्वान किया 19-12-2025 लिंक
149 सरकार ने 2,539.61 करोड़ रुपये की बाइंड योजना, एच डी चैनलों, वेब्स ओटीटी और कंटेंट सुधारों के साथ दूरदर्शन और आकाशवाणी का आधुनिकीकरण किया 18-12-2025 लिंक
150 आकाशवाणी के 591 प्रसारण केंद्र है, जिससे राष्ट्रव्यापी सार्वजनिक रेडियो की पहुंच का विस्तार होता है 18-12-2025 लिंक
151 सूचना एवं प्रसारण मंत्रालय ने डीसीआईडी के माध्यम से डिजिटल और स्थानीय पहुंच का विस्तार किया 18-12-2025 लिंक
152 ओटीटी क्षेत्र, भारत की सॉफ्ट पावर और वैश्विक सांस्कृतिक पहुंच के प्रमुख चालक के रूप में उभर रहा है 17-12-2025 लिंक
153 व्यापक सांस्कृतिक प्रसार और राजस्व सृजन के लिए प्रसार भारती ने कंटेंट सिंडिकेशन फ्रेमवर्क की शुरुआत की 17-12-2025 लिंक
154 ओटीटी सामग्री सीबीएफसी के अधिकार क्षेत्र से बाहर रहेगी; आईटी नियमों के तहत त्रि-स्तरीय संस्थागत तंत्र लागू 17-12-2025 लिंक
155 सोशल मीडिया से लेकर ओटीटी प्लेटफॉर्म तक: सरकार ने अश्लीलता, भ्रामक सूचना और ऑनलाइन साइबर अपराधों पर अंकुश लगाने के लिए सख्त जवाबदेही लागू की। 17-12-2025 लिंक
156 डॉ. एल. मुरुगन ने राज्यसभा में सूचित किया कि भारतीय फिल्म उद्योग में एआई उपकरणों की निगरानी की जा रही है, लेकिन कोई नियामक कदम प्रस्तावित नहीं है 12-12-2025 लिंक
157 सरकार ने बच्चों को उम्र के हिसाब से गलत कंटेंट से बचाने के लिए ओटीटी प्लेटफॉर्म पर मजबूत सुरक्षा उपायों को अनिवार्य किया 12-12-2025 लिंक
158 भारत वैश्विक फिल्म निर्माण का केंद्र बन रहा है - सरकार प्रक्रियाओं को सुगम और सरल बना रही है 12-12-2025 लिंक
159 सरकार ने श्रवण और दृष्टिबाधित उपयोगकर्ताओं के लिए ओटीटी प्लेटफ़ॉर्म पर सुलभता के नियमों का मसौदा जारी किया 12-12-2025 लिंक
160 सरकार ने सिनेमा अधिनियम के अंतर्गत पारदर्शी और वैधानिक फिल्म प्रमाणीकरण प्रक्रिया पर प्रकाश डाला 12-12-2025 लिंक